Gas lạnh R134a và các sự cố tủ lạnh thường gặp

Về thắc mắc giá gas lạnh R134a hiện nay, cần hiểu rằng gas lạnh là một phần của hệ thống làm lạnh khép kín. Việc nạp gas không đơn thuần là chi phí một bình gas mà là cả một quy trình sửa chữa liên quan đến việc tìm kiếm nguyên nhân rò rỉ, khắc phục triệt để điểm rò, hút chân không, nạp gas đúng định lượng và kiểm tra áp suất hoạt động. Giá gas R134a trên thị trường có biến động, nhưng chi phí thực tế khách hàng phải trả bao gồm: công thợ kiểm tra, vật tư hàn xì, phin lọc, công hút chân không, gas và công nạp. Do đó, không có một con số cố định cho riêng “giá gas lạnh” mà là tổng chi phí dịch vụ xử lý sự cố. Khi tủ lạnh kém lạnh hoặc không lạnh, cần loại trừ nhiều nguyên nhân trước khi nghĩ đến việc thiếu gas.

Các dấu hiệu và nguyên nhân khiến tủ lạnh kém lạnh hoặc không lạnh:

• Hở gioăng cao su cửa tủ: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Gioăng cao su bị lão hóa, chai cứng, hở khiến hơi lạnh thoát ra ngoài liên tục, máy nén phải chạy quá tải mà vẫn không đạt nhiệt độ yêu cầu. Thực phẩm dễ hỏng, tủ tốn điện.
• Dàn lạnh bị đóng tuyết dày: Thường gặp ở tủ lạnh không có chức năng xả đá tự động hoặc bộ phận xả đá tự động (điện trở xả, cảm biến nhiệt, hẹn giờ xả đá, cầu chì nhiệt) bị hỏng. Lớp tuyết dày cản trở quá trình trao đổi nhiệt, hơi lạnh không thể lan tỏa ra ngăn mát hay ngăn đông.
• Quạt gió bị kẹt hoặc hỏng: Quạt gió có nhiệm vụ thổi hơi lạnh từ dàn lạnh đến các ngăn. Nếu quạt không quay hoặc quay yếu, hơi lạnh sẽ không được lưu thông.
• Cảm biến nhiệt độ hỏng: Cảm biến nhiệt độ (sensor) có nhiệm vụ đo nhiệt độ trong tủ và truyền tín hiệu về bo mạch điều khiển. Nếu cảm biến sai hoặc hỏng, tủ có thể không đóng/ngắt đúng lúc, dẫn đến tủ quá lạnh, đóng tuyết hoặc kém lạnh.

• Hỏng máy nén (lốc): Máy nén là “trái tim” của tủ lạnh. Nếu máy nén bị hỏng (cháy cuộn dây, kẹt cơ, yếu hơi), nó sẽ không thể nén gas lạnh, dẫn đến tủ không làm lạnh được. Thường đi kèm với tiếng ồn lạ hoặc không nghe thấy tiếng máy nén hoạt động.
• Thiếu gas lạnh do rò rỉ: Đây mới là lúc cần nạp gas. Rò rỉ gas có thể xảy ra ở dàn nóng, dàn lạnh, đường ống dẫn hoặc các mối hàn. Khi gas lạnh bị thiếu, tủ sẽ làm lạnh kém hoặc không làm lạnh được, đôi khi có dấu hiệu dàn nóng không nóng, dàn lạnh không bám tuyết đều. Việc tìm và xử lý điểm rò rỉ là cực kỳ quan trọng, nếu không gas sẽ tiếp tục thất thoát sau khi nạp.

Chẩn đoán và xử lý chuyên nghiệp:

Khi tủ lạnh có vấn đề, thợ chuyên nghiệp sẽ bắt đầu bằng việc kiểm tra nguồn điện, nhiệt độ cài đặt, độ kín của cửa tủ. Tiếp theo là kiểm tra hoạt động của quạt gió, đèn tủ, máy nén. Nếu nghi ngờ thiếu gas, cần sử dụng đồng hồ đo áp suất để kiểm tra áp suất gas trong hệ thống. Nếu áp suất thấp, thợ sẽ dùng thiết bị dò rò rỉ chuyên dụng hoặc bọt xà phòng để tìm vị trí rò rỉ, sau đó hàn kín và hút chân không hệ thống trước khi nạp gas mới đúng định lượng.

Vấn đề tủ lạnh kêu to:

• Tiếng ồn từ máy nén: Nếu máy nén hoạt động lâu ngày, các bạc đạn có thể bị mòn, gây tiếng ồn lớn. Hoặc do các ốc vít cố định máy nén bị lỏng.
• Tiếng ồn từ quạt gió: Quạt gió có thể bị khô dầu, kẹt dị vật hoặc cánh quạt va chạm vào vỏ.
• Tiếng ồn từ chảo hứng nước thải: Đôi khi chảo hứng nước ở phía sau tủ bị lệch, va chạm vào đường ống hoặc máy nén gây tiếng ồn.
• Kê tủ không cân bằng: Tủ kê không vững, chân kê bị kênh cũng là nguyên nhân gây tiếng ồn và rung lắc.

Vấn đề tủ lạnh đóng tuyết dày (ở ngăn mát hoặc ngăn đông):

Nếu không phải là tủ đông hoặc tủ lạnh mini không có chế độ xả đá tự động, việc đóng tuyết dày thường do lỗi của hệ thống xả đá tự động. Các linh kiện cần kiểm tra bao gồm: điện trở xả đá (để làm nóng dàn lạnh tan tuyết), cảm biến nhiệt (để nhận biết nhiệt độ và điều khiển xả đá), rơ-le thời gian (timer xả đá) hoặc bo mạch điều khiển (đối với tủ điện tử), và cầu chì nhiệt (bảo vệ quá nhiệt). Ngoài ra, cửa tủ hở hoặc thói quen mở cửa tủ quá lâu cũng góp phần gây đóng tuyết.

Vấn đề tủ lạnh chảy nước:

• Tắc đường thoát nước: Nước từ quá trình xả đá chảy xuống đường thoát nhưng bị tắc (do rong rêu, cặn bẩn, hoặc thực phẩm rơi vào) sẽ tràn ra ngoài tủ hoặc chảy vào ngăn mát.
• Khay hứng nước thải đầy/lệch: Nước thải sau khi xả đá sẽ chảy xuống khay hứng đặt trên máy nén. Nếu khay đầy quá mức, bị nứt hoặc đặt sai vị trí, nước sẽ tràn ra sàn nhà.
• Gioăng cửa hỏng: Hơi ẩm từ môi trường bên ngoài lọt vào, ngưng tụ thành nước và chảy ra ngoài.

Lời khuyên từ chuyên gia để tủ lạnh bền bỉ, tiết kiệm điện và bảo quản thực phẩm tốt nhất:

1. Kiểm tra gioăng cửa thường xuyên: Định kỳ vệ sinh gioăng cao su bằng nước ấm và lau khô. Nếu gioăng bị hở, cong vênh, hãy thay thế ngay để đảm bảo kín khí, giữ lạnh tốt và tiết kiệm điện.
2. Không chất đầy thực phẩm quá mức: Để không gian cho không khí lạnh lưu thông đều khắp các ngăn, giúp làm lạnh hiệu quả hơn.
3. Không đưa thực phẩm nóng vào tủ: Hãy để thực phẩm nguội bớt trước khi cho vào tủ lạnh, tránh làm tăng nhiệt độ bên trong tủ đột ngột, khiến máy nén phải làm việc nhiều hơn.

4. Vệ sinh tủ lạnh định kỳ: Làm sạch bên trong tủ, đặc biệt là các khe thoát nước, dàn lạnh (nếu có thể) và khay hứng nước thải. Điều này giúp ngăn ngừa tắc nghẽn và mùi hôi.
5. Đặt tủ ở vị trí thông thoáng: Đảm bảo mặt sau và hai bên tủ có đủ không gian để dàn nóng tản nhiệt hiệu quả. Tránh đặt tủ gần nguồn nhiệt như bếp nấu hay ánh nắng trực tiếp.
6. Điều chỉnh nhiệt độ hợp lý: Không nên đặt nhiệt độ quá thấp không cần thiết. Nhiệt độ lý tưởng cho ngăn mát là 2-4 độ C, ngăn đông là -18 độ C.

7. Hạn chế mở cửa tủ quá lâu hoặc quá nhiều lần: Mỗi lần mở cửa, hơi lạnh thoát ra ngoài và tủ phải tốn điện năng để bù lại.
8. Rút phích cắm khi không sử dụng trong thời gian dài: Nếu đi vắng lâu ngày, hãy rút điện, vệ sinh sạch sẽ và mở hé cửa tủ để tránh ẩm mốc và mùi hôi.

Với các dòng tủ lạnh Inverter hoặc tủ Side by Side, nhiều cửa, hệ thống điều khiển điện tử phức tạp hơn, việc chẩn đoán và sửa chữa đòi hỏi chuyên môn cao. Các lỗi liên quan đến bo mạch điều khiển, cảm biến đa điểm, van điện từ có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau. Trong mọi trường hợp, khi tủ lạnh nhà bạn gặp sự cố bất thường, đặc biệt là kém lạnh, kêu to hoặc chảy nước, việc gọi thợ chuyên nghiệp đến kiểm tra là giải pháp tốt nhất để tránh hư hỏng nặng hơn hoặc tự ý sửa chữa gây nguy hiểm.

Trả lời bởi: Kỹ thuật viên